Een preventiemedewerker is een eigen werknemer die de werkgever helpt bij de dagelijkse veiligheid, gezondheid en arbeidsomstandigheden binnen het bedrijf. Veel bedrijven hebben al een ‘arbo-coördinator’. Door de wetswijziging moet elke werkgever ten minste één werknemer aanwijzen voor deze taak, ongeacht of de werkgever kiest voor een maatwerkoplossing of voor een contract met een arbodienst. Bij bedrijven met minder dan 15 werknemers kan de werkgever de taak van interne preventiemedewerker op zich nemen. Voorwaarde is dat de werkgever zelf over de benodigde deskundigheid beschikt.

Er gelden geen algemene opleidings- of ervaringseisen. De preventiemedewerker moet beschikken over die specifieke kennis van arbo-risico’s die voor het bedrijf relevant zijn. Het niveau van de preventiewerker moet dus aansluiten bij de risico's in het bedrijf. Deze risico's zijn beschreven in de risico-inventarisatie en evaluatie (RIE). Hoe groter de risico's in het bedrijf, hoe hoger het deskundigheidsniveau van de preventiemedewerker. De RI&E van het bedrijf en het bijbehorende Plan van Aanpak vormen de basis voor wat de preventiemedewerker moet weten en kunnen.

Zo snel mogelijk nadat een werknemer zich ziek heeft gemeld, moet dit worden gemeld bij de arbodienst of de bedrijfsarts. Als de werknemer in aanmerking komt voor een Ziektewetuitkering, moet uiterlijk op de 4e dag de ziekmelding bij het UWV gemeld zijn. Als de werknemer geen recht heeft op een Ziektewetuitkering (zie ook Ziektewetuitkering) moet uiterlijk aan het eind van de 13e week de ziekmelding bij het UWV binnen zijn (ziekteperioden die elkaar opvolgen met een onderbreking van minder dan 4 weken, worden bij elkaar opgeteld).

De RI&E is een verplichte inventarisatie en evaluatie van alle risico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn in een bedrijf. Hieruit wordt een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld. In het Plan van Aanpak staan de maatregelen die een bedrijf moet nemen om de geconstateerde risico's weg te nemen of zoveel mogelijk te beperken. Hierbij kan (gedeeltelijk) gebruik worden gemaakt van de oplossingen uit de arbocatalogus voor de taxibranche. Het geheel moet getoetst worden door een gecertificeerde arbodienst/arbodeskundige. Zonder het Plan van Aanpak en een toetsing is de RI&E (ook wettelijk gezien) niet compleet!

Zie ook: RI&E en de arbocatalogus

Het Plan van Aanpak moet aan de volgende wettelijke eisen voldoen:

• een beschrijving van de risico’s zoals die zijn geïnventariseerd in de RI&
• de maatregelen die worden getroffen om deze risico’s aan te pakken dan wel te beheersen, de te nemen maatregelen dienen zoveel mogelijk de risicobron aan te pakken
• de termijnen op basis van prioriteit waarbinnen de maatregelen worden genomen
• een jaarlijkse evaluatie/actualisatie inclusief beoordeling actualiteitswaarde van de RI&E

Over de uitvoering van het Plan van Aanpak moet jaarlijks verslag worden gedaan. Over de voortgang dient vooraf met de OR/PVT te worden overlegd. Is er geen OR of PVT dan informeert de werkgever de belanghebbende werknemers.

Kijk voor meer informatie over maatregelen bij de arbocatalogus.

Een gecertificeerde arbodienst/arbodeskundige kijkt of een passend instrument is gebruikt, of alle risico’s op de lijst staan, of de situatie in het bedrijf goed is weergegeven en of de laatste normen en richtlijnen zijn gebruikt. Ook wordt bij de toetsing geadviseerd over het plan van aanpak. Met name wordt nagegaan of de te nemen maatregelen voldoende de risicobron aanpakken.

 

Nee, het toetsen van de RI&E hangt af van de grootte van het bedrijf en het soort RI&E-instrument dat gebruikt wordt. Het systeem ziet er als volgt uit:

• Organisaties met ten hoogste 40 uur arbeid per week moeten een RI&E uitvoeren, maar hoeven dit document niet te laten toetsen. 
• Voor organisaties met ten hoogste 25 werknemers* geldt voor onze branche dat een toets verplicht is, maar men kan volstaan met een zogenaamde ‘lichtere’ toets. Dit kan alleen als gebruik wordt gemaakt van de door werkgevers en werknemers vastgestelde en geaccordeerde RI&E Taxibedrijven op www.rie.nl. Indien de RI&E niet is voorzien van dit icoontje dan dient de RI&E op de gewone wijze getoetst te worden.
• Bedrijven met meer dan 25 medewerkers moeten de RI&E op de gewone wijze laten toetsen door de arbodienst/arbodeskundige.

* Let op: voor het tellen van het aantal medewerkers geldt niet het aantal FTE’s, maar het aantal daadwerkelijke personen.

De lichtere wijze van toetsen voor bedrijven met 25 werknemers of minder bij toepassing van een branche-erkende RI&E betekent dat:

• een bedrijfsbezoek door de arbodienst/arbodeskundige in beginsel niet nodig is
• het niet nodig is alle kerndeskundigen (bedrijfsarts, veiligheidskundige arbeidshygiënist en deskundige Arbeid & Organisatie) bij de toetsing te betrekken
• indien al gebruik is gemaakt van metingen van erkende instellingen (bijvoorbeeld op het gebied van geluid), geen nieuwe metingen hoeven plaats te vinden in het kader van de toetsing
• alleen op papier wordt gecontroleerd of de elementen, die in het kader van een RI&E aan de orde dienen te komen, ook daadwerkelijk beschreven zijn
• de arbodienst/arbodeskundige aan de werkgever schriftelijk melding maakt van eventueel ontbrekende onderdelen. In dat geval zal de werkgever uiteraard alsnog voor de aanvulling van zijn RI&E moeten zorgen.

De RI&E geeft inzicht in de bedrijfsrisico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn, en vormt daarmee de basis voor een goed arbo- en verzuimbeleid.
Hiermee kunnen gemakkelijker prioriteiten worden gesteld om risico’s te verminderen en daarmee de kans op ongelukken en verzuim te verlagen. Dit helpt o.a. het voorkomen van schadeclaims van klanten, ziekte- en vervangingskosten van werknemers bij ongelukken of beroepsziekten, en tegen boetes van de Arbeidsinspectie. Daarnaast is de RI&E van belang voor het vaststellen van goede:

• voorlichting en onderricht aan werknemers
• ondersteuning door (arbo)deskundigen
• opzet van de bedrijfshulpverlening
• frequentie van periodieke gezondheidskundige onderzoeken

Verder moet u de RI&E kunnen tonen aan derden zoals de Arbeidsinspectie (AI)/Inspectie Verkeer & Waterstaat (IVW) als zij hierom vragen, en eventueel uw uitzendorganisatie, verzekeraar, etc.

De Preventiemedewerker is degene in het bedrijf die de RI&E in gang zet, coördineert en (mede)uitvoert/ondersteunt. Dit is één van de drie wettelijke taken van de Preventiemedewerker.
Afhankelijk van eigen deskundigheid, grootte van het bedrijf, beschikbare tijd, etc. kan de RI&E zelf uitgevoerd worden of aan een Arbodienst/arbodeskundige uitbesteed worden.
Het is belangrijk vanaf het begin zoveel mogelijk collega’s te betrekken bij de uitvoering, eventueel kan een projectgroep opgezet worden. Hiermee wordt een stuk draagvlak gecreëerd voor mogelijk te nemen maatregelen.
De OR/PVT moet in elk geval vanaf het eerste begin betrokken worden bij de RI&E, hierover geldt immers een instemmingsrecht, alsmede het adviesrecht van werknemers bij het ontbreken van een OR/PVT.
Over de uitvoering van het Plan van Aanpak moet jaarlijks verslag worden gedaan. Hierover dient vooraf met de OR/PVT te worden overlegd. Is er geen OR of PVT dan informeert de werkgever de belanghebbende werknemers.

In de Arbo-wet wordt geen termijn genoemd met betrekking tot de geldigheidsduur van de RI&E. Uitgangspunt is dat een RI&E een actueel en betrouwbaar beeld geven van de arbo-risico’s in een bedrijf. De RI&E moet opnieuw worden uitgevoerd/geactualiseerd en opnieuw worden getoetst als de bedrijfssituatie zodanig is veranderd dat de beschreven risico’s niet meer overeenkomen met de werkelijke situatie. Voorbeelden van zulke veranderingen zijn:

• verhuizing
• ingrijpende verbouwing
• reorganisatie
• uitbreiding van het dienstenpakket
• technische innovatie
• een ingrijpende wijziging in de taken van werknemers

In het kader van een certificering, een verzekering of vanuit opdrachtgevers kunnen soms aanvullende eisen worden gesteld met betrekking tot de termijn waarop de RI&E uitgevoerd/getoetst moet worden.
Het Plan van Aanpak moet sowieso jaarlijks worden geëvalueerd en geactualiseerd.

De preventiemedewerker heeft drie wettelijke taken:

• het (mede) uitvoeren en opstellen van de RI&E en het opstellen en uitvoeren van het Plan van Aanpak
• voorlichting geven aan de medewerkers in het bedrijf
• het adviseren van en nauw samenwerken met de Ondernemingsraad (OR) of Personeelsvertegenwoordiging (PvT)

Daarnaast kan de preventiemedewerker nog andere taken hebben. Hiervoor geldt altijd dat de preventiemedewerker de benodigde kennis en vaardigheden heeft/verkrijgt. De eindverantwoordelijkheid ligt altijd bij de werkgever.

Zodra een werknemer is hersteld, moet dit worden gemeld bij de arbodienst of de bedrijfsarts.
Bij een werknemer met een Ziektewetuitkering moet op uiterlijk de 4e dag een herstelmelding naar het UWV zijn gedaan.
Als werknemer geen recht heeft op een Ziektewetuitkering, moet uiterlijk op de 28e dag de herstelmelding bij het UWV binnen zijn (als een werknemer langer dan 13 weken ziek is geweest).

• Als een werknemer vóór het zwangerschaps- en bevallingsverlof ziek wordt door de zwangerschap
• Als een werknemer direct ná het zwangerschap- en bevallingsverlof ziek is door de zwangerschap of bevalling
• Als een heringetreden arbeidsgehandicapte ziek wordt
• Als een werknemer niet kan werken door orgaandonatie
• Als een werknemer een fictief dienstverband heeft en ziek wordt
• Als het dienstverband van een werknemer eindigt tijdens ziekte